تماس با ما۰۲۱-۸۸۴۷۲۸۰۸

سبد خرید

معرفی استانداردهای ISO55001، ISO55000 و ISO55002

جولای 29, 2020
iso.jpg

معرفی استانداردهای ISO55001، ISO55000 و ISO55002


مفهوم مدیریت دارایی‌ های فیزیکی به‌عنوان یک رویکرد استراتژیک در سازمان‌های تجهیزمحور، در طول سه دهه گذشته وارد ادبیات رسمی صنایع در جهان شده است. مدیریت دارایی‌ ها بنا به تعریف ارائه شده در استاندارد ISO55000 عبارت است از «فعالیت ‏های هماهنگ سازمان برای تحقق ارزش دارایی ‏ها». تحقق ارزش نیز بر اساس همین استاندارد معمولا ایجاد تعادل بین مزایای عملکرد، فرصت ها، ریسک ها و هزینه ها را شامل می شود. این رویکردها به مدیریت دارایی‌ ها، پیش از این نیز وجود داشته است اما بیشتر در قالب مفهوم نگهداری و تعمیرات تجهیزات و دارایی‌ ها. نگاه جدید به مدیریت دارایی‌ های فیزیکی، از بعد استراتژیک بیشتری برخوردار است و «ارتباط مستقیمی با اهداف و سیاست‌های کلان سازمان» و «انتظارات ذی‌نفعان»‌ پیدا کرده است. مدیریت دارایی‌ های فیزیکی با ارتباط مفاهیم قابلیت‌اطمینان و دسترس‌پذیری تجهیزات با مفاهیم استراتژیک سازمان و محیط کلان کسب‌وکار برای سازمان مزیت رقابتی ایجاد می‌کند. از همین روی مدیریت دارایی‌ های فیزیکی از جمله رویکردهای کلیدی است که در مرکز توجه مدیران ارشد صنایع تجهیزمحور قرار دارد. اما این نکته را نباید فراموش کنیم که این استانداردها فقط حداقل ها را مشخص می کنند و نباید از آن ها انتظار مدل های تعالی را داشت.

سازمان‌ها برای مدت‌های مدیدی است که در حال مدیریت دارایی‌ ها هستند و استفاده بهینه از دارایی های سازمان موضوعی است که ذهن تمامی مدیران را به خود مشغول کرده است. در اکثر سازمان‌ها، گروه‌های مشتاق و توانمندی از مهندسان حضور دارند که می‌کوشند دارایی‌ها سازمان را بهبود بخشند و به کسب‌وکار کمک کنند. اما بیشتر این مهندسان با برنامه‌هایی برای ایمنی، محیط‌زیست، کاهش هزینه‌ها و انبوهی از دیگر ایده‌های مهم بمباران می‌شوند. راهکاری که سازمان‌های موفق یافته‌اند این است که تمام این برنامه‌ها را از طریق مهندسی قابلیت‌اطمینان به هم نزدیک کنند تا ارزش سازمانی را محقق کنند و اتفاقا چالش اکثر سازمان‌ها نیز در همین‌جاست. برای همین منظور در سری استانداردهای ISO55000 تلاش شده است تا یک چارچوب استاندارد برای مدیریت موثر دارایی های سازمان تدوین شود. این سری استاندارد شامل سه استاندارد ISO55000 (واژگان مدیریت دارایی فیزیکی)،استاندارد ISO55001 (الزامات سیستم مدیریت دارایی) و استاندارد ISO55002 (راهنمای نحوه بکارگیری الزامات استاندارد ISO55001 ) است.



استاندارد ISO55000

این استاندارد نمای کلی از سیستم مدیریت دارایی، مبانی و واژگان و منافعی که از پیاده سازی مدیریت دارایی حاصل می شود را ارائه کرده و زمینه لازم را برای پیاده سازی استانداردهای ISO55001 و ISO55002 فراهم می کند. استاندارد ISO55000 بیان می کند که منافع مدیریت دارایی می تواند شامل موارد زیر باشد اما محدودیت به این موارد هم نیست:

  • بهبود بازگشت سرمایه و کاهش هزینه ها همزمان با حفظ ارزش دارایی
  • توانمندسازی سازمان جهت بهبود تصمیم گیری و متوازن کردن هزینه ها، ریسک ها و فرصت ها
  • کاهش اتلاف های مالی، بهبود سلامت و ایمنی، افزایش اعتبار و وجهه و حداقل سازی اثرات زیست محیطی
  • اطمینان از عملکرد دارایی ها و در نتیجه ارائه خدمات و محصولات بهبود یافته

این استاندارد بیان می کند که مدیریت دارایی سازمان را قادر می سازد تا نیازش را به دارای ها و سیستم های دارایی و عملکرد دارایی ها و سیستم دارایی در سطوح مختلف بررسی نماید. به علاوه مدیریت دارایی، بکارگیری رویکردهای تحلیلی را برای مدریت یک دارایی در طول مراحل مختلف چرخه عمر آن امکان پذیر می کند.


شکل 1رابطه سیستم مدیریت دارایی فیزیکی با مدیریت دارایی فیزیکی

 

 

سیستم مدیریت دارایی نیازمند اطلاعات دقیقی از دارایی هاست اما یک سیستم مدیریت دارایی فراتر از یک سیستم اطلاعات مدیریت (IMS) است و با بسیاری از کارکردهای سازمان تعامل دارد و می تواند منافع زیر را به همراه داشته باشد :

  • ایجاد سیستم مدیریت دارایی دارای منافعی در ذات خود نظیر کاهش ریسک و شناسایی فرصت ها است. فرایند ایجاد سیستم مدیریت دارایی، دورنما و ایده های جدیدی برای سازمان در حوزه ایجاد ارزش از طریق استفاده از دارایی های فراهم می سازد. این دورنمای جدید همچنین می تواند بهبود سایر کارکردهای سازمان همانند خرید، تامین مالی، منابع انسانی و فناوری اطلاعات را تشویق نماید.
  • مدیریت ارشد از بینش های جدید و یکپارچگی میان کارکردی بهره می برد. سیستم مدیریت دارایی می تواند درک درستی از دارایی ها، عملکرد آن ها، ریسک های وابسته و نیازهای سرمایه گذاری را ایجاد کند. این درک یک ورودی جهت تصمیم گیری و طرح ریزی استراتژیک سازمانی است.
  • کارکردهای مالی از داده ها و ارتباطات بهبود یافته بهره می برند. یکپارچگی طرح استراتژیک مدیریت دارایی سازمان (SAMP) با طرح های بلند مدت مالی می تواند موجب توازن نیازهای مالی کوتاه مدت با نیازهای طرح های فعالیت میان مدت و طرح های بسیار بلندمدت تر که برخی دارایی ها نیاز دارند شود.
  • بسیاری از بخش های سازمان از سیستم مدیریت دارایی منفعت کسب می کنند. کارکرد منابع انسانی ممکن است با سیستم مدیریت دارایی سازمان در توسعه مدل های صلاحیت، برنامه های آموزشی کارنماید که این توسعه ها هر دو کارکرد را منتفع می سازد. برخی داده های دارایی از سیستم های کنترل حاصل می شود که اغلب از سایر سیستم های اطلاعاتی جدا هستند. یکپارچگی این داده ها از طریق سیستم مدیریت دارایی می تواند اطلاعات جدید دارایی را تامین کند که منجر به بهبود تصمیم گیری سازمانی شود.

استاندارد ISO55001

استاندارد ISO55001 الزاماتی برای مدیریت دارایی‌ های فیزیکی ترسیم می‌نماید که سازمان‌ها می‌توانند با استفاده از آن‌ها به حداقل های موردنیاز در مسیر تعالی مدیریت دارایی‌ های فیزیکی دست یابند. آن چیزی که پس از پیاده سازی این استاندارد انتظار می رود، استفاده بهینه و تحقق ارزش از دارایی ها در طول چرخه عمر آنها در جهت دستیابی به اهداف سازمان است. نتیجه استقرار موثر این سیستم مدیریت در سازمان ها، ایجاد توازن بین جنبه های محیط زیستی، ریسک، هزینه های مالی، کیفیت خدمات و عملکرد دارایی ها است.

بستر سازمان

در این بخش از استاندارد ISO55001 به این موضوع اشاره می شود که سازمان باید مسائل خارجی و داخلی مرتبط با اهداف سازمان برای رسیدن به خروجی های مورد نظر سیستم مدیریت دارایی را تعیین کند و این اهداف باید با اهداف کلان سازمان هم سو و سازگار باشد. همچنین سازمان باید ذینفعان مرتبط با سیستم مدیریت دارایی، الزامات و انتظارت ذی نفعان با توجه به مدیریت دارایی، معیارهای تصمیم گیری مدیریت دارایی و نیز الزامات ذینغعان برای ثبت اطلاعات مالی و غیرمالی مربوط به مدیریت دارایی و گزارش دهی داخلی و خارجی در مورد آن را تعیین کند.

از طرفی سازمان باید دامنه سیستم مدیریت دارایی را از طریق تعیین مرز و کاربردپذیری سیستم مدیریت دارایی تعیین کند. در تعیین دامنه باید به مواردی چون مسائل داخلی و خارجی، الزامات و تعامل با سایر سیستم های مدیریت پرداخته شود. همچنین سازمان باید سیستم مدیریت دارایی شامل فرایندهای مورد نیاز و تعاملات آنها را ایجاد، اجرا و بهبود مداوم دهد.

راهبری

مدیران ارشد سازمان باید راهبری و تعهد خودشان را به سیستم مدیریت دارایی از طریق موارد زیر نشان بدهند :

  • اطمینان از اینکه خط مشی، طرح راهبردی و اهداف مدیریت دارایی با اهداف سازمان سازگار است
  • اطمینان از یکپارچگی الزامات سیستم مدریت دارایی با فرایندهای کسب و کار سازمان
  • اطمینان از دسترس پذیری منابع برای منابع سیستم مدیریت دارایی
  • اطمینان از دست یابی سیستم مدیریت دارایی به خروجی های مورد نظر سازمان
  • هدایت و پشتیبانی از افراد به منظور مشارکت در اثربخشی سیستم مدیریت دارایی
  • ترویج فرهنگ همکاری میان وظیفه ای و فرهنگ بهبود مستمر

همچنین مدیران ارشد سازمان می بایست یک خط مشی مدیریت دارایی را تعیین کنند که ویژیگی هایی چون موارد زیر را داشته باشد:

  • متناسب با اهداف سازمان باشد
  • چارچوبی برای تعیین اهداف مدیریت دارایی ارائه دهد
  • تعهد برای برآوردن الزامات کاربردپذیر را شامل شود
  • تعهد برای بهبود مستمر سیستم مدیریت دارایی را شامل شود
طرح ریزی

هنگام طرح ریزی برای سیستم مدیریت دارایی، سازمان باید ریسک ها و فرصت ها پیش رو سازمان را تعیین کند تا مطمئن شود که سیستم مدیریت دارایی می تواند به خروجی های مورد نظر خود برسد و نیز از اثرات نامطلوب احتمالی آن پیشگیری و یا آن ها را کاهش دهد. در این خصوص سازمان باید موارد زیر را طرح ریزی نماید :

  • اقدامات برای پرداختن به ریسک ها و فرصت ها، با درنظر گرفتن اینکه چگونه این ریسک ها و فرصت ها می توانند با زمان تغییر کنند.
  • اقدامات برای یکپارچه سازی و اجرا سیستم مدیریت دارایی
  • ارزیابی اثربخشی این اقدامات

سازمان باید اهداف مدیریت دارایی در کارکردها و سطوح مرتبط را تعیین کند. هنگام تعیین این اهداف، سازمان باید الزامات ذی نفعان مرتبط و سایر الزامات مالی ، فنی، قانونی، مقرراتی و سازمانی را در فرایند طرح ریزی مدیریت دارایی در نظر بگیرد. این اهداف باید با اهداف و خط مشی سازمان همسو باشند، با استفاده از معیارهای تصمیم گیری مدیرست دارایی ایجاد و به روز شوند، قابل سنجش باشند و به ذی نفعان مرتبط اطلاع رسانی شوند.

پشتیبانی

سازمان باید منابع مورد نیاز برای ایجاد، اجرا، نگهداری و بهبود مستمر سیستم مدیریت دارایی را با هدف دستیابی به اهداف مدیریت دارایی و اجرای فعالیت های مشخص شده در طرح های مدیریت دارایی، فراهم کند. سازمان باید شایستگی های لازم افرادی را که تحت کنترل آن کار میکنند و عملکرد سیستم مدیریت دارایی تاثیر می گذارند، تعیین کند و اطمینان حاصل کند که این افراد شایستگی لازم بر اساس تحصیل، آموزش یا تجربه مناسب را دارند. افرادی که تحت کنترل سازمان کار می کنند و می تواند بر دستیابی به اهداف مدیریت دارایی تاثیر بگذارند، باید از موارد زیر آگاهی داشته باشند :

  • خط مشی مدیریت دارایی
  • سهم خود از اثربخشی سیستم مدیریت دارایی
  • فعالیت های کاری خود، ریسک ها و فرصت های مرتبط و چگونگی ارتباط آن ها با یکدیگر
  • مواردی که با الزامات سیستم مدیریت دارایی منطبق نیست
عملیات

سازمان باید طرح ریزی، اجرا و کنترل فرایندهای مورد نیاز برای برآورده ساختن الزامات و اجرای اقدامات تعیین شده سیستم مدیریت دارایی را تعیین کند. مواردی نظیر ایجاد معیارهای فرایندهای مورد نیاز، اجرای کنترل فرایندها مطابق با معیارها، نگهداری اطلاعات مدون و پایش ریسک ها. ریسک های مرتبط با هر گونه تغییر طرح ریزی شده دائم یا موقت، که می تواند بر دستیابی به اهداف مدیریت دارایی تاثیر داشته باشد باید قبل از اجرا ارزیابی شود. سازمان باید تغییرات طرح ریزی شده را کنترل کند و پیامدهای نامطلوب تغییرات را بازنگری کند و در صورت لزوم برای کاهش اثرات نامطلوب اقدام کند.

ارزیابی عملکرد

در بحث پایش، سنجش، تحلیل و ارزیابی عملکرد، سازمان باید موارد زیر را تعیین کند:

  • آنچه باید پایش و سنجش شود
  • روش های پایش، سنجش، تحلیل و ارزیابی برای حصول اطمینان از نتایج معتبر
  • زمان پایش و سنجش

بر اساس استاندارد ISO55001 سازمان باید اطمینان حاصل کند که پایش و سنجش انجام شده، سازمان را برای برآورده ساختن الزامات سیستم مدیریت دارایی توانمند می سازد. سازمان باید ممیزی های داخلی را در بازه های زمانی طرح ریزی شده انجام دهد تا اطلاعاتی را برای کمک به تعیین این که آیا سیستم مدیریت دارایی موارد انطباق و اجرا و نگهداری اثربخش را در برمی گیرد ارائه دهد.

بهبود

هنگامی که عدم انطباق یا رخدادی در دارایی ها، مدیریت دارایی های یا سیستم دارای های رخ می دهد سازمان باید :

  • به عدم انطباق یا رخداد واکنش نشان دهد و و اقداماتی را برای کنترل و اصلح آن انجام دهد
  • اقدامات لازم برای برای از بین بردن علل عدم انطباق یا رخداد به منظور جلوگیری از تکرار آن در جای دیگر، ارزیابی کند
  • بازنگری اثربخشی هر گونه اقدام اصلاحی که تاکنون صورت گرفته است

برای دانلود تصویر اینجا کلیک کنید


استاندارد ISO55002

این استاندارد حاوی توضیحات تکمیلی لازم برای تبیین الزامات مشخص شده در استاندارد ISO55001 است و مثال هایی را برای پشتیبانی از پیاده سازی آن ارائه می کند. در ادامه بخش هایی از این استاندارد را مرور خواهیم کرد.

بستر سازمان

سیستم مدیریت دارایی ها بخشی یکپارچه را از سیستم مدیریتی سازمان تشکیل می دهد و ساختاری مدون دارد. این سیستم بهتر است متناسب با اهداف عینی سازمانی و برنامه سازمانی باشد. اهداف عینی سازمانی قادرند جهت و بستری فراگیر برای فعالیت های سازمان، از جمله برای اهداف عینی سازمانی فراهم کنند. اهداف عینی سازمانی عموما از فعالیت های برنامه ریزی در سطح استراتژیک سازمان ایجاد می شوند و در برنامه سازمانی مستند می شوند. هنگام ایجاد یا بازنگری سیستم مدیریت دارای ها، بهتر است مطمئن شوید که این رویکرد با بسترهای درونی و بیرونی سازمان همسو و سازگار است. زیرا این بسترها می توانند تاثیر فراوانی بر طراحی و دامنه سیستم مدیریت دارای ها داشته باشند.

از طرفی سازمان بر اساس نتایج بازنگری های بستر و ذی نفعانش بهتر است مرزهای سیستم مدیریت دارایی را تعریف کرده و دامنه آن را مشخص کند. دامنه سیستم بهتر است موارد زیر را در نظر بگیرد :

  • دارایی ها، مجموعه دارایی ها، مرزها و روابط متقابل آن ها
  • سازمان های دیگری که در این سیستم نقش دارند (مثلا به واسطه برونسپاری فعالیت های مدیریت دارایی)
  • جنبه ها و بخش های مختلف سازمانی که در این سیستم درگیر هستند
  • مدت مسئولیت سازمان (مثلا وقتی که مدیریت دارایی ها برای مدتی مشخص برونسپاری می شود)
  • تعاملات با دیگر بخش های سیستم مدیریت سازمان (مثلا برای مدیریت زیست محیطی یا کیفیت)
رهبری

رهبری مدیریت دارایی ها را می توان از طریق تاثیرگذاری مثبت مدیران ارشد بر سازمان نشان داد. مدیران ارشد می توانند تعهد خود را به مدیریت دارایی ها به شیوه های زیر نشان دهند :

  • اشاره به اصول مدیریت دارایی ها در ارتباطات
  • مشارکت در تعیین اهداف عینی و اندازه گیری موفقیت افراد مسئول
  • تخصیص منابع متناسب برای دستیابی به اهداف عینی
  • استفاده از معیارهای تصمیم گیری مرتبط با مدیریت دارایی ها برای هزینه های سرمایه ای و دیگر تصمیم ها
  • پایش عملکرد سیستم مدیریت دارایی ها و اطمینان از انجام اقدامات اصلاحی
  • اطمینان از اینکه مدیریت دارایی ها به اندازه ایمنی، کیفیت، محیط زیست و … مهم محسوب می شود.
  • همسو کردن مدیریت دارایی ها و سیستم مدیریت دارایی ها با دیگر کارکردهای سازمان

بهتر است مسئولیت ها و اختیارهای کارکردهای اصلی را تعریف کنید. بهتر است مشخص شود که کدام نقش، مسئول کدام فعالیت است. این کار می تواند از طریق تدوین شرح وظایف، از طریق درج مسئولیت های مدیریت دارایی ها در شرح وظایف فعلی یا از طریق ایجاد نمودار سازمانی مستند انجام شود. هنگام تعیین نقش های درونی به معیارهای زیر توجه کنید:

  • شایستگی و تجربه فرد
  • پشتیبانی از نقش از طریق آموزش و راهنمایی
  • اینکه افراد بتوانند نشان دهند که مسئولیت های خود را در بستر نقش درک کرده اند
برنامه ریزی

سازمان بهتر است اقدام های لازم را برای شناسایی و رسیدگی به ریسک ها در هنگام برنامه ریزی برای سیستم مدیریت دارایی ها مشخص کند. مقصود این است که سازمان مطمئن شود که سیستم مدیریت دارایی ها به اهداف عینی خود دست می یابد، از تاثیرات نامطلوب جلوگیری می کند و یا آن ها را کاهش می دهد، فرصت ها را شناسایی می کند و به بهبود مستمر دست می باید. اهداف عینی مدیریت دارایی ها بهتر است مشخص، سنجش پذیر، دست یافتنی، واقع بینانه و زمان بند (به اصطلاح SMART باشند) باشد. این اهداف هم از لحاظ کمی (مثلا میانگین زمان بین خرابی ها) و هم از لحاظ کیفی (رضایت مندی مشتری) می توانند سنجش پذیر باشند.

مهم است که سازمان به تهیه منابعی که در برنامه های مدیریت دارایی ها ضروری معرفی شده اند، متعهد باشد تا بتواند به اهداف عینی تعیین شده دست یابد. پیاده سازی برنامه مدیریت دارایی ها فرایندی چندباره است که رفع تناقض های بین آنچه برنامه ریزی شده است و آنچه را که از لحاظ محدودیت های مالی می توان تامین کرد، شامل می شود. وقتی جزئیات مالی ناشی از برنامه های مدیریت دارایی مشخص شدند، بهتر است پیوندهایی بین برنامه های مدیریت دارایی ها و برنامه های مالی سازمان برقرار کرد و بهتر است تصمیم های مشترکی درباره تخصیص های مالی اتخاذ کرد.

پشتیبانی

سازمان در طی ایجاد و پیاده سازی سیستم مدیریت دارایی ها، از جمله اهداف عینی مدیریت دارایی ها و برنامه مدیریت دارایی ها، بهتر است منابع لازم را مشخص کند. سازمان بهتر است منابع در دسترس برای فعالیت های برنامه ریزی شده را شناسایی کند فاصله ها را مشخص کند. از این تحلیل فاصله می توان برای تعیین هزینه های تعیین منابع فعالیت ها استفاده کرد.

شایستگی در مدیریت دارایی ها بهتر است در تمام سطوح سازمان به گونه ای مد نظر قرار گیرد که از همسویی نقش ها و سطوح اطمینان حاصل شود و نباید آن را به مدیران دارایی ها محدود کرد. برای مثال کارگر ماهر بهتر است بتوانند در وظایف مشخص مرتبط با مدیریت دارایی ها شایستگی کامل نشان دهند و همچنین رابطه بین آنچه که خودشان انجام می دهند با آن دسته از فعالیت های مدیریت دارایی ها که دیگران بر عهده دارند، درک کنند.

سازمان بهتر است نیازهای اطلاعاتی مرتبط با دارایی ها، مدیریت دارایی ها و سیستم مدیریت دارایی ها را مشخص کند. سازمان بهتر است از رویکردی نظام مند استفاده کند تا اطلاعات لازم را برای دارایی ها مشخص کند و مخزن های اطلاعاتی مناسب را ایجاد کند. برای مثال سازمان ها بهتر است نیازها را تحلیل کند، اولویت ها را مشخص کند، گزینه های ایجاد و توسعه سیستم و استراتژی های جمع آوری داده ها را بازنگری کند، برای برپایی مخزن های اطلاعاتی و جمع آوری داده ها برنامه ریزی کند و سپس آن ها را به طور مناسب پیاده سازی کند.

عملیات

بهتر است سازمان فرایندهایی برای کنترل و برنامه ریزی عملیاتی ایجاد کند تا از تحقق کارآمد فعالیت های مندرج در برنامه های مدیریت دارایی ها پشتیبانی کند. این فرایندها بهتر است مشخص کنند چه فردی مسئول چه برنامه ریزی است و فعالیت تعریف شده چگونه اجرا خواهد شد.

تغییرات درونی و بیرونی تاثیرگذار بر دارایی ها، مدیریت دارایی ها یا سیستم مدیریت دارایی ها می تواند بر توانایی سازمان برای دستیابی به اهداف عینی مدیریت دارایی ها نیز تاثیر بگذارد. بهتر است چنین تغییراتی را ارزیابی کنید و قبل از پیاده سازی ، اقدام های کاهنده تاثیرهای منفی را اجرا کنید. بهتر است سازمان پیامدهای مرتبط با تغییرات برنامه ریزی شده و برنامه ریزی نشده را بازنگری کند و اقدام های لازم را برای کاهش تاثیرات مخرب پیش بینی شده انجام دهد.

برونسپاری روشی متداول برای سازمان هایی است که ترجیح می دهند برخی از فعالیت های مدیریت دارایی ها را خودشان انجام ندهند و آن ها را به خدمات دهنده بیرونی یا درونی واگذار کنند. وقتی این فعالیت ها بر دستیابی به اهداف عینی مدیریت دارایی ها تاثیر می گذارد، بهتر است بخشی از سیستم مدیریت دارایی ها قلمداد شده و بهتر است مستند شوند.

ارزیابی عملکرد

بهتر است سازمان بطور منظم فرایندهایی را برای اندازه گیری ، پایش، تحلیل و ارزیابی نظام مند دارایی ها، سیستم مدیریت دارایی ها و فعالیت های مدیریت دارایی های سازمان ایجاد کند و توسعه دهد. در ایجاد و توسعه این فرایندها نکات زیر را در نظر بگیرید :

  • تعیین ملاک های عملکرد و شاخص های مرتبط با آن
  • تائید انطباق با الزامات
  • بررسی سوابق تاریخی
  • استفاده از اطلاعات مستند برای تسهیل در تصمیم گیری و اقدام های اصلاحی متعاقب

سازمان بهتر است دارایی های و فعالیت های مدیریت دارایی های خود را ارزیابی کند تا از استمرار اثربخشی ، کفایت تناسب آن ها مطمئن شود. این ارزیابی ها بهتر است نیاز احتمالی تغییر سیاست ها، اهداف عینی، استراتژی ها و دیگر عناصر سیستم مدیریت دارایی ها پوشش دهد. ارزیابی ممکن است به شکل ممیزی درونی یا بیرونی یا خودارزیابی انجام شود. بهتر است سازمان تناوب و زمانبندی ارزیابی ها را تعیین کند یا می توان آنها را مطابق قوانین و مقررات و بسته به اندازه و ماهیت و وضعیت حقوقی سازمان معین کرد. سازمان هنگام تعیین تناوب پایش عملکرد یا وضعیت یا پارامترهای اندازه گیری بهتر است دست کم هزینه های پایش، ریسک های خرابی یا عدم انطباق و سازوکارهای فرسودگی بالقوه و میزان فرسودگی را مدنظر قرار دهد.

بهبود

سازمان بهتر است آگاه باشد که عدم انطباق ها (از جمله خرابی ها) ممکن است در دارایی ها، فعالیت های مدیریت دارایی ها و سیستم مدیریت دارایی هایش اتفاق بیفتد. سازمان بهتر است فرایندها و برنامه هایی را برای کنترل عدم انطباق ها و پیامدهای مرتبط با آن ها وضع کند تا تاثیرات نامطلوب را بر سازمان و انتظارها و نیازهای ذی نفعان کمینه کند. این کار می تواند از طریق مستندسازی و بازنگری عدم انطباق های قبلی، ارزیابی نحوه مدیریت پیامدها و تعیین روش هایی برای جلوگیری از وقوع عدم انطباق ها در آینده محقق شود. اقدام های اصلاحی، اقدام هایی هستند که برای مدیریت علل ریشه ای عدم انطباق ها یا حوادث شناسایی شده انجام شوند تا پیامدهای آنان را مدیریت کنند و احتمال بروز مجدد آن ها را از بین ببرد. هنگام وضع و نگهداری فرایندهای اقدام اصلاحی بهتر است این نکات را لحاظ کنید :

  • شناسای و اجرای تمهیدات اصلاحی، برای کوتاه مدت و بلند مدت
  • ارزیابی هر نوع تاثیری بر شناسایی ریسک و نتایج ارزیابی، از جمله نیاز به روزآمدسازی شناسایی، ارزیابی و گزارش های کنترل ریسک
  • ثبت هر نوع تغییر ضروری در فرایندها و رویه ها که ناشی از اقدام اصلاحی یا شناسایی، ارزیابی و کنترل ریسک و نیز اجرای این تغییرات است.

بهتر است فرصت های بهبود از طریق ترکیبی از اقدام های اصلاحی و پایشی برای دارایی ها، مدیریت دارایی ها یا سیستم مدیریت دارایی ها به نحو شایسته ای در سطح سازمان شناسایی، ارزیابی و پیاده سازی شوند. بهبود مستمر بهتر است فعالیتی مداوم و چندباره در نظر گرفته شود که هدف نهایی آن، تحقق اهداف عینی سازمانی است. بهبود مستمر را نباید فقط بهبودی دوره ای (مثلا سالیانه)  در پارامترهای عملکرد دارایی ها محسوب کنید، آن هم صرفا به این دلیل که این پارامترها دست یافتنی هستند.


منابع مورد استفاده برای تدوین این نوشتار :

  • مجموعه ایزو 55000، مدیریت دارایی ها؛ انتشارات آریانا قلم؛ 1395
  • استاندارد ملی ایران – ایزو 55001، چاپ اول، 1393
  • ستاندارد ملی ایران – ایزو 55000، چاپ اول، 1393
  • ISO 55000: 2014, Asset Management standard
  • ISO 55001: 2014, Asset management- Management systems- Requirements
  • Implementation Guide for an ISO 55001 Asset Management System, CEDR Contractor Report 2017