ویژگیهای تابآوری سازمانی
پنج ویژگی تابآوری سازمانی: اقدام در روزهای سخت، از نگاه مجله هاروارد بیزینس ریویو
تابآوری سازمانی یکی از مهمترین مؤلفههای بقا و پیشرفت در محیطهای پرفشار و پرتلاطم امروزی است. در دنیای پرتلاطم امروز، بحرانها دیگر استثنا نیستند، بلکه به بخشی از واقعیت زیست سازمانی بدل شدهاند. از جنگهای ناگهانی و ناآرامیهای اجتماعی گرفته تا جهشهای ارزی، پاندمیها و تعطیلیهای اجباری، هرکدام میتوانند مسیر یک کسبوکار را از سودآوری به بقا تغییر دهند. بسیاری از سازمانها در ایران بدون آمادگی، ناگهان با شوکهایی روبهرو میشوند که منابع انسانی، مشتریان، برند و سودآوریشان را تحتالشعاع قرار میدهد. این مطلب دقیقاً برای چنین شرایطی است؛ برای مدیران و رهبران سازمانی که میخواهند نهتنها از بحران جان سالم به در ببرند، بلکه در دل آن راهی به سوی ثبات و حتی رشد بیابند و به بررسی پنج ویژگی تاب آوری سازمانی میپردازد که بایستی یک سازمان، قبل از بحران برای ایجاد آنها تلاش کرده باشد.
۱.اولین ویژگی تابآوری سازمانی: آمادگی (Prepared)
فقط واکنش نشان دادن به یک بحران در حال وقوع کافی نیست. مدیران ارشد باید اقدامات را از قبل انجام دهند: برنامهریزی برای مدلهای کسبوکار جدید، متنوع کردن عملیات زنجیره تأمین و سرمایهگذاری در توانایی دورکاری برای حفظ ارتباط کارکنان عنصرهای مهمی هستند.
سازمانهایی که بهترین شرایط را در دوران همهگیری داشتند، از قبل برنامهریزی کرده بودند و فرآیندهایی ایجاد کرده بودند که به کارکنان کمک میکرد تا در نقشهای جدیدی کار کنند، از فناوریهای پیشرفته برای فرصتهای بازار جدید استفاده کنند، محصولات و خدمات جدیدی توسعه دهند و گزینههای کاری انعطافپذیری را برای کارمندان فراهم کنند.
برای آماده ماندن در برابر نامطمئنیها، سازمان شما میتواند سناریوهای جامع پاسخ به بحران و دستورالعملهای عملیاتی تدوین کند، به طور منظم نقدینگی، جریان درآمد و زنجیره تأمین خود را ارزیابی کند و در زیرساختهای دورکاری سرمایهگذاری کند.
۲. دومین ویژگی تابآوری سازمانی: قابلیت تطبیقپذیری (Adaptable)
سازمانها به افرادی نیاز دارند که منعطف، در محیطهای نامشخص راحت باشند و بتوانند در یک لحظه تغییر کنند.
بیش از نیمی از مدیران ارشدی که در نظرسنجی شرکت کرده بودند، قابلیت تطبیقپذیری/انعطافپذیری را بیش از سایر ویژگیها به عنوان مهمترین عامل برای آمادهسازی برای آینده ذکر کردند. درصد بسیار بالاتری از مدیران ارشد در سازمانهایی که فرهنگ مقاوم داشتند، فرآیندهایی برای تخصیص مجدد یا بازآموزی کارکنان و ارائه گزینههای کاری انعطافپذیر قبل از سال 2020 راهاندازی کرده بودند.
یکی دیگر از عوامل مؤثر در تابآوری سازمانی، سرمایهگذاری در فناوریهای پیشرفته است که به افزایش تطبیقپذیری کمک میکنند.
۳. سومین ویژگی تابآوری سازمانی: هماهنگی و همکاری (Collaborative)
وقتی سازمان شما بتواند اطلاعات و دیدگاهها را به راحتی به اشتراک بگذارد، میتوانید وضعیتها را سریع ارزیابی کنید و تصمیمات خوبی بگیرید که شامل دیدگاهها و ارتباطات داخل کل سازمان است. در یک بحران، سازمانی که دانش خود را در بخشهای جداگانه نگه میدارد، در مواجهه با اختلال دچار مشکل میشود.
دو سوم از مدیران ارشدی که در نظرسنجی شرکت کرده بودند و سازمانهایشان مرزهای داخلی و خارجی ارتباطی را از میان برده بودند، خود را برای رویدادهای غیرمنتظره بهتر از همتایانشان آماده میدانستند. در شرکتهایی ، برگزاری جلسات روزانه مدیران ارشد در دوران بحران برای مطرح کردن و رسیدگی به مسائل، جریان ارتباطات را در سراسر سازمان بهبود بخشید.
همکاری فقط درون سازمان مهم نیست، بلکه با شرکای کسبوکاری، مشتریان و حتی رقبا در خارج از بخش شما نیز ضروری است. مدیران ارشد انتظار دارند تا تقریباً یک سوم از نیروی کار سازمانهایشان به طور دائمی کار از راه دور داشته باشند، که این موضوع نیاز به همکاری بدون وقفه را برجسته میکند.
۴. چهارمین ویژگی تابآوری سازمانی: قابلیت اعتماد (Trustworthy)
“اعتماد در زمانهای عادی ساخته میشود، اما در زمانهای سخت واقعاً مورد آزمایش قرار میگیرد”، گفت لیندا سیمور، مدیرعامل HSBC کانادا . “وقتی میتوانید در این شرایط در کنار کارکنان و مشتریانتان بایستید، واقعاً این اعتماد را کسب کرده و روابطتان را قویتر از پیش میکنید.”
با کاهش اعتماد عمومی به توانایی دولت، رسانه، کسبوکار و سایر نهادها در رفتار مسئولانه و اخلاقی، داشتن اعتماد کارکنان، شرکای کسبوکاری، مشتریان و همتایان شما یک تمایز ارزشمند است.
برای سازمان شما، ساختن اعتماد به معنای رهبری با همدلی در سه حوزه کلیدی است:
- اعتماد فیزیکی : تضمین ایمنی کارکنان، شرکای و مشتریان
- اعتماد عاطفی : توجه به رفاه و سلامت روان کارکنان
- اعتماد دیجیتالی : حفاظت اخلاقی از دادههای کارکنان و مشتریان در برابر جرائم سایبری و سایر تهدیدها
۵. پنجمین ویژگی تابآوری سازمانی: مسئولیتپذیری (Responsible)
زندگی فقط به معنای سود نیست، و سازمانهایی که به جامعه و دنیای اطراف خود خدمت میکنند، در شرایط دشوار بهتر عمل میکنند. از میان مدیرانی که احساس میکنند سازمانهایشان نیازهای تمامی ذینفعان را به خوبی تامین میکنند، 87 درصد از توانایی سازمانشان در تطبیق با شرایط بحرانی اطمینان دارند — که این عدد بیش از 50 درصد بالاتر از آنهایی است که فکر میکنند سازمانهایشان این نیازها را پاسخ ندادهاند.
شرکتهایی که به عدالت، تنوع و ادماج (DEI) تعهد دارند و فرآیندها و افرادی که این اهداف را محدود میکنند را اصلاح میکنند، هم در تابآوری سازمانی پیشرو هستند — شاید به این دلیل که دارای طیف گستردهای از دیدگاهها هستند که به تفکر نوآورانه و عملکرد سریع کمک میکنند.
صداقت هم به تابآوری سازمانی کمک میکند. از میان پاسخدهندگانی که گفتند سازمانهایشان فرهنگی مقاوم دارند، 82 درصد گفتند که سازمانشان شهرت دارد که از کارکنان خود حمایت میکند؛ 79 درصد گفتند که در مورد مسائل زیستمحیطی، اجتماعی و حکمرانی (ESG) شفاف بودهاند؛ و 78 درصد گفتند که شهرت دارند که به جامعه کمک میکنند.
نتیجهگیری
آمادهباشند، تطبیقپذیر باشند، همکاری کنند، قابل اعتماد باشند و مسئولیتپذیر باشند:
این پنج ویژگی میتوانند به سازمان شما کمک کنند مقاومتر شود. نکته کلیدی این است که همه این پنج ویژگی باید با هم کار کنند. اگر در سازمان خود فرصتهایی برای افزایش تابآوری سازمانی از طریق تقویت یکی از این ویژگیها میبینید، به دست آوردن دیدگاههای مناسب از یک مشاور میتواند به شما کمک کند تا فرهنگی و سازمانی بسازید که برای این شرایط مناسب باشد.
